عایق حرارتی: انواع و کاربردها + راهنمای خرید 1404

عایق حرارتی چیست؟

عایق حرارتی از مواد مرکب ساخته شده و به دلیل داشتن مقاومت حرارتی بالا، انتقال جریان گرما را به داخل یا خارج از ساختمان به تاًخیر می اندازد. عایق‌های حرارتی نقش مهمی در کاهش مصرف انرژی و بهینه‌سازی دمای محیط دارند. استفاده مناسب از عایق حرارتی نه تنها مصرف انرژی را کاهش می دهد، بلکه باعث می شود تا نیاز به سیستم تهویه مطبوع کوچک تری باشد. عایق های حرارتی در ساختمان‌ها، لوله‌ها و تاسیسات، تجهیزات صنعتی و خودروها و صنایع هوافضا کاربرد دارند.

یک نمونه عایق حرارتی استفاده شده در هواپیمای بوئینگ

 تاریخچه عایق حرارتی

تاریخچه مواد عایق حرارتی به قدمت فعالیت ساختمانی بر می گردد. ریشه‌های عایق‌ کاری را می‌توان در تمدن مصریان باستان و وایکینگ‌ها جستجو کرد، که از خواص خنک‌کنندگی گِل برای ساختن خانه‌های خود استفاده می‌کردند و برای عایق کاری کاه و گل را بین کنده‌ها قرار می‌دادند. فرآوری مواد آلی اولین پانل های عایق را در قرن نوزدهم تولید کرد. در همین حال طیف فزاینده ای از مواد مصنوعی مانند پشم سنگ، فایبر گلاس، شیشه فوم، آجرهای توخالی، پرلیت منبسط شده توسعه یافتند. 
در ایران طبق ضوابط مسکن و شهرسازی، تمام ساخت و سازهایی که در کشور انجام می‌شود باید مطابق مقررات ملی ساختمان سال ۱۳۷۰ انجام گیرد و از تیرماه سال ۱۳۸۱ اجرای ضوابط مبحث نوزدهم مقررات ملی ساختمان که مربوط به صرفه‌جویی انرژی است را رعایت کنند بر اساس این مقررات، مقاومت حرارتی اجزای خارجی ساختمان نباید از حد معینی پایینتر باشد.
 

انواع عایق حرارتی

عایق حرارتی انواع مختلفی دارد که در اینجا به مهم ترین آنها می پردازیم:

عایق پشم سنگ:

پشم سنگ یک عایق معدنی است که از سنگ‌های بازالت تولید می‌شود. این عایق دارای مقاومت حرارتی بالا و خاصیت ضدحریق است و در صنایع مختلف برای عایق حرارتی دمای بالا به کار می‌رود.

عایق پشم شیشه:

پشم شیشه از الیاف شیشه‌ای ساخته شده و سبک، منعطف و مقاوم در برابر آتش است. این عایق برای عایق حرارتی دیوار داخلی ساختمان و سقف مناسب است و از انتقال حرارت و صدا جلوگیری می‌کند.

عایق فوم پلی یورتان (PU):

عایق حرارتی پلی یورتان یک عایق سبک با توانایی بالای جلوگیری از انتقال حرارت است. این نوع عایق در سردخانه‌ها، عایق حرارتی سقف، عایق حرارتی دیوار داخلی ساختمان و دیوارهای خارجی به کار می‌رود. همچنین، فوم عایق حرارتی سقف و فوم عایق حرارتی دیوار یکی از پرکاربردترین انواع عایق‌ها برای عایق‌بندی ساختمان‌ها محسوب می‌شود.

عایق الاستومری:

این عایق از فوم‌های سلول بسته تشکیل شده و مقاومت بالایی در برابر رطوبت و حرارت دارد. عایق حرارتی الاستومری در لوله‌کشی‌ها و سیستم‌های سرمایشی و گرمایشی استفاده می‌شود.

عایق پلی استایرن:

این عایق‌ها از پلی‌استایرن منبسط شده (EPS) و اکسترود شده (XPS) ساخته شده‌اند. ویژگی اصلی آن‌ها سبک بودن و مقاومت در برابر رطوبت است که برای فوم عایق حرارتی دیوار و فوم عایق حرارتی سقف مناسب هستند.

عایق حرارتی پلی یوریا:

این نوع عایق از ترکیبات پلیمری مانند رزین ساخته می شود. عایق پلی یوریا غالباً برای استفاده در کف استفاده می شود. که پس از اجرا سخت می شوند و یک سطح عایق یکپارچه تشکیل می دهند.
 

عایق حرارتی سلولوزی:

عایق سلولزی از مواد بازیافتی مانند کاغذ و کارتن ساخته می‌شود. این عایق سبک، دوستدار محیط زیست و مقاوم در برابر آتش است و برای عایق حرارتی ساختمان گزینه‌ای مناسب محسوب می‌شود.

سایر انواع عایق حرارتی:

علاوه بر موارد ذکر شده انواع دیگری از عایق های حرارتی وجود دارد که کمتر استفاده می شوند یا در موارد خاص کاربرد دارند. یکی عایق حرارتی پرلیت است که ویژگیهایی مانند رسانایی کم، غیرقابل اشتعالی در صنایع مختلف به کار می‌رود.
عایق پرلیت در برابر پوسیدگی مقاوم است؛ از معایب عایق پرلیت می توان به مقاومت کم و شکنندگی و همچنین عدم مقاومت در برابر آب و رطوبت اشاره نمود ضمن اینکه به دلیل دارا بودن مواد تشکیل دهنده در دراز مدت میتواند مشکلات تنفسی ایجاد کند.
همچنین، عایق‌های با عملکرد بالا مانند آئروژل، پایروژل و عایق‌های خلأ پیشرفته نیز وجود دارند که در کاربردهای خاص مورد استفاده قرار می‌گیرند.

از نظر شکلی عایق های حرارتی به انواع زیر دسته بندی می شوند

عایق حرارتی فشرده:

در این نوع عایق حرارتی ترکیبی از الیاف یا دانه های مرکب وجود دارد الیاف معمولاً از پشم سنگ و پشم شیشه و دانه ها از پرلیت یا پلی استایلن می باشند از این نوع عایق حرارتی معمولاً در ملاتها یا مصالح هم استفاده می شود.

عایق حرارتی پتویی:

این نوع عایق حرارتی از پشم سنگ، پشم شیشه، پشم حیوانات و مواد دیگر ساخته می شود. عایق حرارتی پتویی در طول و عرض مختلف بریده می شود و معمولاً ضخامتی تا 100 میلیمتر دارد. عایق حرارتی پتویی برای عایق کاری مخازن، لوله ها و همچنین سقف سوله ها استفاده می شود.

عایق‌ حرارتی تخته ای:

این نوع عایق از موادی مانند عایق حرارتی پتویی تشکیل شده است با این تفاوت که بصورت قطعات با اندازه مشخص برش داده می شوند. برای سهولت استفاده معمولاً از پوشش های کاغذی یا پلاستیکی استفاده می شود. این نوع عایق در جدار دیوار و در پشت سایر مصالح استفاده می شود.

عایق‌ حرارتی انعکاسی:
این سبک عایقها معمولاً از سطوح فلزی یا شیشه ای و یا لعاب براق ساخته می‌شوند و با انعکاس نور بخشی از گرما را کاهش می دهند، فویل آلومینیومی یک نمونه رایج از مواد بازتابنده است که برای منعکس کردن تابش حرارتی به کار می‌رود.

عایق‌ حرارتی پاششی:

عایق های پاششی دسته ای از عایق های حرارتی هستند که از ترکیب ایزوسیانات و پلی یول تشکیل می شوند. عایق پاششی حرارتی توسط دستگاه مخصوص ترکیب شده و اسپری می شود. پس از اسپری در اثر واکنش مواد ترکیبی افزایش حجم داده و فوم یکدست و سخت پلی یورتان ایجاد خواهد شد.

عایق حرارتی نانو:
نوعی رنگ با ترکیبات مواد عایق حرارتی است، برای کاهش تبادل حرارتی در مواردی که به‌دلیل ضخامت زیاد، نیاز به استفاده از چسب و مواد دیگر و نیز میعان بخارها و خوردگی سطح فلز، عایق‌های سنتی عملکرد خوبی ندارند، اهمیت دارد.

انتخاب عایق حرارتی مناسب

برای انتخاب عایق حرارتی موارد زیادی را باید بررسی نمود که مهم‌ترین مواردی که باید مدنظر قرار دهید عبارتند از:

۱. مقاومت حرارتی (R-Value)

• مقاومت حرارتی نشان‌دهنده توانایی عایق در مقاومت در برابر انتقال حرارت است. هرچه مقدار R-Value بالاتر باشد، عایق عملکرد بهتری دارد. مقدار R-Value مورد نیاز به شرایط آب‌وهوایی منطقه و نوع ساختمان بستگی دارد.

۲. ضریب هدایت حرارتی (k-Value)

• این ضریب نشان‌دهنده میزان انتقال حرارت از طریق ماده است. هرچه این مقدار کمتر باشد، عایق بهتر عمل می‌کند.

۳. ضخامت عایق حرارتی 

• ضخامت عایق به طور مستقیم بر مقاومت حرارتی تأثیر می‌گذارد. عایق‌های ضخیم‌تر معمولاً R-Value بالاتری دارند.

۴. نوع مصالح عایق

• عایق‌ها در انواع مختلفی مانند پشم شیشه، پشم سنگ، فوم پلی‌یورتان، پلی‌استایرن و ... وجود دارند. هر کدام مزایا و معایب خاص خود را دارند. انتخاب نوع عایق به محل استفاده (دیوار، سقف، کف و ...) و شرایط محیطی بستگی دارد.

۵. مقاومت در برابر رطوبت

• برخی عایق‌ها در برابر رطوبت مقاوم‌تر هستند و برای محیط‌های مرطوب مناسب‌ترند. رطوبت می‌تواند عملکرد عایق را کاهش دهد.

۶. مقاومت در برابر آتش

• عایق‌های مقاوم در برابر آتش برای افزایش ایمنی ساختمان ضروری هستند. برخی عایق‌ها مانند پشم سنگ مقاومت بالایی در برابر آتش دارند.

۷. وزن و چگالی

• وزن و چگالی عایق بر عملکرد و نصب آن تأثیر می‌گذارد. عایق‌های سنگین‌تر ممکن است برای برخی سازه‌ها مناسب نباشند.

۸. سهولت نصب

• برخی عایق‌ها به راحتی نصب می‌شوند، در حالی که برخی دیگر نیاز به تخصص و ابزار خاص دارند. این موضوع می‌تواند بر هزینه و زمان پروژه تأثیر بگذارد.

۹. هزینه عایق حرارتی

• هزینه عایق باید با توجه به بودجه و بازدهی آن در نظر گرفته شود. عایق‌های گران‌تر ممکن است در بلندمدت به دلیل صرفه‌جویی در انرژی مقرون‌به‌صرفه‌تر باشند.

۱۰. تأثیرات زیست‌محیطی عایق حرارتی

• برخی عایق‌ها از مواد بازیافتی ساخته می‌شوند یا قابل بازیافت هستند. انتخاب عایق‌های سازگار با محیط‌زیست می‌تواند به کاهش ردپای کربن کمک کند.

۱۱. طول عمر و دوام عایق حرارتی

• عایق‌ها باید در طول زمان عملکرد خود را حفظ کنند. برخی مواد ممکن است با گذشت زمان فشرده یا خراب شوند.

۱۲. کاربردهای خاص

• برخی عایق‌ها برای کاربردهای خاص مانند عایق‌کاری لوله‌ها، دیوارهای خارجی یا سقف‌ها طراحی شده‌اند. انتخاب عایق باید متناسب با نیاز پروژه باشد.
   

روش‌های نصب عایق‌های حرارتی

بسته به نوع عایق حرارتی، روش‌های نصب متفاوتی وجود دارد:

۱. پاششی (Spray )

• مواد عایق به صورت مایع روی سطح پاشیده می‌شود و پس از خشک شدن، لایه‌ای یکنواخت ایجاد می‌کند.

• موارد استفاده: دیوارها، سقف‌ها، فضاهای خالی.

• مزایا: پوشش کامل بدون درز، مناسب برای سطوح پیچیده.
   

ببینید: نمونه اجرای عایق حرارتی فوم پاششی کارخانه صنعتی

۲. پیچ کردن

• پانل‌های عایق با پیچ، رولپلاک یا بست‌های مخصوص بر روی سطح مورد نظر نصب می‌شوند.

• موارد استفاده: دیوارهای خارجی، سقف‌های تخت، کف‌ها.

• مزایا: نصب سریع، مقاومت مکانیکی بالا.

۳. چسبی

• پانل‌های عایق با چسب مخصوص به سطح چسبانده می‌شوند.

• موارد استفاده: دیوارهای داخلی و خارجی، سقف‌ها.

• مزایا: بدون نیاز به سوراخ‌کاری، مناسب برای سطوح صاف.

۴. رولی

• عایق به صورت رول بین تیرها یا روی سطح قرار می‌گیرد و با منگنه، پیچ یا نوار چسب ثابت می‌شود.

• موارد استفاده: دیوارهای داخلی، سقف‌های شیبدار، کف‌ها.

• مزایا: نصب آسان و سریع، مناسب برای فضاهای خالی.

۵. تزریقی (Injection )

• مواد عایق به صورت مایع یا دانه‌ای به داخل فضاهای خالی تزریق می‌شوند.

• موارد استفاده: دیوارهای توخالی، سقف‌های با فضای خالی.

• مزایا: پر کردن کامل فضاهای خالی، مناسب برای نوسازی.

۶. فشرده (Blown-in Application)

• مواد عایق به صورت دانه‌ای یا الیاف به داخل فضاهای خالی دمیده می‌شوند.

• موارد استفاده: سقف‌های شیبدار، فضاهای خالی در دیوارها.

• مزایا: پر کردن کامل فضاهای خالی، مناسب برای نوسازی.

۷. پانلی (Panel Application)

• پانل‌های عایق به صورت عمودی یا افقی روی سطح نصب می‌شوند.

• موارد استفاده: دیوارهای خارجی و داخلی، سقف‌ها، کف‌ها.

• مزایا: نصب سریع، مقاومت مکانیکی بالا.

۸. فویل‌دار (Reflective Insulation)

• عایق‌های بازتابنده با لایه‌های فویل روی سطح نصب می‌شوند.

• موارد استفاده: سقف‌ها، دیوارهای داخلی.

• مزایا: کاهش انتقال حرارت تابشی، نصب آسان.
   

قیمت عایق حرارتی در سال 1404

قیمت عایق‌های حرارتی به عوامل متعددی مانند نوع عایق، ضخامت، مقاومت حرارتی (R-Value)، برند، منطقه جغرافیایی و نحوه خرید (عمده یا خرده) بستگی دارد. در زیر یک بررسی کلی از قیمت‌های تقریبی انواع عایق‌های حرارتی ارائه شده است:

۱. عایق‌های پشم معدنی (پشم شیشه و پشم سنگ)

• قیمت تقریبی: بین ۲۰,۰۰۰ تا ۱۰۰,۰۰۰ تومان به ازای هر متر مربع (بسته به ضخامت و کیفیت).

• توضیحات: پشم شیشه معمولاً ارزان‌تر از پشم سنگ است، اما هر دو برای عایق‌کاری دیوارها، سقف‌ها و لوله‌ها استفاده می‌شوند.

• ۲. عایق‌های فوم (پلی‌یورتان و پلی‌استایرن)

• قیمت تقریبی: بین ۵۰,۰۰۰ تا ۲۰۰,۰۰۰ تومان به ازای هر متر مربع (بسته به ضخامت و نوع فوم).

• توضیحات: فوم پلی‌یورتان معمولاً گران‌تر از پلی‌استایرن است، اما مقاومت حرارتی بالاتری دارد و برای سقف‌ها و دیوارهای خارجی مناسب است.

• ۳. عایق‌های سلولزی

• قیمت تقریبی: بین ۳۰,۰۰۰ تا ۸۰,۰۰۰ تومان به ازای هر متر مربع (به علاوه هزینه نصب).

• توضیحات: این نوع عایق معمولاً برای فضاهای خالی مانند دیوارهای توخالی یا سقف‌ها استفاده می‌شود و نیاز به دستگاه‌های مخصوص برای نصب دارد.

• ۴. عایق‌های تابشی

• قیمت تقریبی: بین ۱۰,۰۰۰ تا ۵۰,۰۰۰ تومان به ازای هر متر مربع.

• توضیحات: این عایق‌ها معمولاً به عنوان لایه‌ای اضافی برای کاهش انتقال حرارت تابشی استفاده می‌شوند.

• ۵. عایق‌های پانلی (مانند XPS یا EPS)

• قیمت تقریبی: بین ۴۰,۰۰۰ تا ۱۵۰,۰۰۰ تومان به ازای هر متر مربع.

• توضیحات: این عایق‌ها برای دیوارهای خارجی، سقف‌ها و کف‌ها استفاده می‌شوند و نصب آن‌ها نسبتاً آسان است.

• ۶. قیمت عایق‌های پاششی (فوم پلی‌یورتان)

• قیمت تقریبی: بین 2۰۰,۰۰۰ تا ۳5۰,۰۰۰ تومان به ازای هر متر مربع (شامل هزینه نصب).

• توضیحات: این روش برای سطوح پیچیده و فضاهای خالی مناسب است، اما هزینه نصب آن بالاتر است.

• ۷. عایق‌های طبیعی (مانند پنبه‌کوهی یا الیاف چوب)

• قیمت تقریبی: بین ۵۰,۰۰۰ تا ۱۵۰,۰۰۰ تومان به ازای هر متر مربع.

• توضیحات: این عایق‌ها سازگار با محیط‌زیست هستند، اما ممکن است در برخی مناطق کمتر در دسترس باشند.

• عوامل مؤثر بر قیمت عایق‌های حرارتی:

• ضخامت و مقاومت حرارتی (R-Value): هرچه ضخامت و مقاومت حرارتی بالاتر باشد، قیمت عایق بیشتر است.

• نوع عایق: برخی مواد مانند فوم پلی‌یورتان گران‌تر از پشم شیشه یا پشم سنگ هستند.

• برند و کیفیت: برندهای معروف معمولاً قیمت‌های بالاتری دارند.

• هزینه نصب: برخی عایق‌ها مانند فوم پاششی یا سلولزی نیاز به تجهیزات و نیروی متخصص برای نصب دارند که هزینه‌ها را افزایش می‌دهند.

• منطقه جغرافیایی: قیمت‌ها در مناطق مختلف ممکن است متفاوت باشد.

• مقدار خرید: خرید عمده معمولاً هزینه کمتری به ازای هر متر مربع دارد.

• نکات مهم قبل از خرید:

• مقایسه قیمت‌ها: قیمت‌ها را از چند فروشنده مختلف بررسی کنید.

• توجه به کیفیت: قیمت پایین‌تر ممکن است به معنای کیفیت پایین‌تر باشد.

• هزینه نصب: اگر عایق نیاز به نصب توسط نصاب را دارد، هزینه نصب را نیز در نظر بگیرید.

• گارانتی و خدمات پس از فروش: از گارانتی و خدمات پس از فروش مطمئن شوید.
   

جدول مقایسه عایق حرارتی

شرکت نبوغ بهینه گستر شرکت پیشرو در حوزه عایق های حرارتی پیشرفته از جمله فوم پاششی پلی یورتان، پشم سنگ، پشم شیشه، ساندویچ پانل آماده ارائه خدمات عایق حرارتی برای انواع پروژه های صنعتی و ساختمانی در سراسر کشور است.

◈در اینجا می توانید پروژه های انجام شده توسط شرکت نبوغ بهینه گشتر را مشاهده فرمایید:

پروژه های انجام شده توسط شرکت نبوغ بهینه گستر

◈در اینجا می توانید کاتالوگ عایق حرارتی پلی یورتان و سایر خدمات شرکت را ببینید:
کاتالوگ محصولات کامل عایق پلی یورتان

◈از راههای زیر می توانید با ما در تماس باشید و اطلاعات بیشتری کسب کنید:
◈مشاور ارشد عایق های حرارتی و رطوبتی: 09120043544
◈مشاور عایق های حرارتی و رطوبتی: 09120048544
 

989120043544+

اینستاگرام

تلگرام